Yapay Zeka Çağında Avukatın Değişmeyen Sorumluluğu

İngiltere’de Solicitors Disciplinary Tribunal’ın 2026 tarihli Abhishek Kumar kararı, hukuk mesleğinde yapay zeka kullanımının sınırları açısından dikkat çekici bir dönüm noktası niteliğinde.

Dosyada, bir Registered Foreign Lawyer’ın disiplin yargılamasında sunduğu savunmada üretken yapay zekadan yararlandığı ancak AI tarafından üretilen hukuki araştırmanın yeterince doğrulanmaması sonucunda var olmayan, yanlış atıf yapılan veya ileri sürülen hukuki önermeyi gerçekte desteklemeyen içtihatların Tribunal önüne taşındığı tespit edildi. Üstelik ilk hataların kendisine bildirilmesinden sonra gönderdiği düzeltme e-postasında yeniden yapay zeka kullanması ve yeni hataların ortaya çıkması, değerlendirmede özellikle ağırlaştırıcı bir unsur oldu.

Kararın bence asıl önemli noktası ise yapay zekanın kendisini sorunun merkezine koymaması. Tribunal açıkça, AI’ın bu olayda yalnızca hatalı içeriğin üretildiği araç olduğunu vurguluyor. Aynı sorumluluk sıradan bir arama motorundan elde edilen bilgi bakımından da, başka bir kişinin hazırladığı ve avukatın sorumluluğunu üstlendiği çalışma bakımından da doğabilir. Başka bir ifadeyle mesele avukat sunduğu hukuki bilginin doğruluğunu gerçekten kontrol etti mi sorusunda düğümleniyor.

Tribunal’a göre hata elbette mümkündür ve her hata disiplin sorumluluğu doğurmaz. Ancak bir hukukçunun güvenilirliğini değerlendirmeden bir AI aracına dayanması, üretilen içeriği yetkili kaynaklardan doğrulamaması ve özellikle hata kendisine gösterildikten sonra aynı davranışı tekrarlaması çok daha farklı bir noktaya taşınıyor.

Bu yaklaşım, hukuk mesleğinin yapay zeka çağındaki dönüşümünü anlamak açısından önemli. Bana göre önümüzdeki dönemde tartışmamız gereken mesele yapay zeka kullanırken hangi doğrulama, kaynak kontrolü, mesleki özen ve hesap verebilirlik standartlarının uygulanacağı olacak.