Yapay Zeka Hukukunda Sorumluluğun Yeni Sınırları

Çin Yüksek Halk Mahkemesi, 7 Eylül 2026’da yapay zeka bağlantılı uyuşmazlıkların nasıl ele alınacağına ilişkin 24 maddelik yeni bir yargısal çerçeve yayımladı. Düzenleme; deepfake ve ses klonlamadan kişisel verilere, telif hakkından ürün sorumluluğuna ve otonom araçlara kadar oldukça geniş bir alanı kapsıyor.

Özellikle telif hukuku bakımından getirilen yaklaşım dikkat çekici. AI tarafından üretilen bir içeriğin telif hakkını ihlal etmesi halinde geliştirici, sağlayıcı ve kullanıcının sorumluluğu eğitim verisinin kaynağı, tarafların üretim sürecindeki katkısı, alınan önlemler, ekonomik fayda ve ihlali kontrol edebilme kapasitesi gibi kriterlere göre değerlendirilecek.

İspat yükü açısından da önemli bir düzenleme var. Hak sahibi, AI çıktısı ile kendi eseri arasındaki esaslı benzerliği ortaya koyarken; geliştirici ihlal yok savunması yapıyorsa eğitim verisinin kaynağı, eğitim süreci ve modelin çalışma biçimine ilişkin bilgileri sunmak durumunda kalabilecek.

Buna karşılık Mahkeme, bugün AI ve telif hukukunun belki de en tartışmalı iki sorusunu bilinçli olarak açık bıraktı. AI tarafından üretilen içeriğin hangi koşullarda telif korumasından yararlanacağı ve telifli eserlerin izin alınmadan model eğitiminde kullanılmasının hukuki niteliği. Mahkeme, bu konularda henüz yeterli görüş birliği bulunmadığını açıkça belirtiyor.

Buradaki asıl mesaj önemli. Yapay zeka hukukunda tartışma giderek AI değer zincirinde hangi aktör, hangi riski ne ölçüde kontrol edebiliyor ve bunun hukuki sorumluluğunu kim taşımalı sorusuna kayıyor.

Önümüzdeki dönemin anahtar kavramının AI accountability olacağını düşünüyorum.

Resmi duyuru: https://lnkd.in/dbYFubv2